Joepie, een dag voor school, maar niet in the clinic!?
Nee, deze keer tijd voor formaliteiten en de langverwachte tour!
Een dag tussen hele kleine mensjes
24 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Daarna volgde een rondleiding op de afdeling. De eerste zaal was voor neonatale baby’s die niet in het ziekenhuis geboren zijn en daarom beschouwd worden als “besmette” baby’s. Er stonden ongeveer 6 couveuses en 4 bedjes met hele, hele kleine mensjes. Maar ook duidelijk niet de geavanceerde apparatuur die in de volgende zaal werd gebruikt. Daar lagen nl de baby’s die wel in het ziekenhuis werden geboren. Hier stonden zo’n 10 couveuses en heel veel apparatuur. Er is natuurlijk niet alles voorhanden, maar ik moet zeggen dat ik hier al de meest geavanceerde dingen heb gezien van de hele stage.
In de volgende zaal lagen de “niet-besmette” kindjes die niet meer kritiek waren, maar wel nog heel veel moesten groeien. Ik schrok toch wel van het feit dat hier hele kleine mensjes lagen, gewoon in een bedje. Maar echt klein hé! Er wordt dat van de moeders gevraagd om zelf voor de kindjes te zorgen: wassen, voeden, verzorgen,… Enkel de kindjes die te vondeling werden gelegd of waarvan de moeder gestorven is, worden door het personeel hier verzorgd. Het is er dus een komen en gaan van mama’s, de ene al wat fitter als de andere.
In de 4e zaal lagen dan de “besmette” kindjes die niet kritiek waren, maar nog serieus moesten groeien. Hier hetzelfde verhaal als in 3. Tenslotte zaal 5, daar lagen de kindjes die bijna naar huis mochten, waar het nog om enkele grammen gingen en die niet ziek meer waren.
Ik ben begonnen in zaal 2, omdat daar ook het personeel begon. Er waren 4 verpleegkundigen en 6 dokters, dus een drukke bedoeling. Ik ben vooral bij 1 couveuse gebleven omdat daar toch heel wat zorgen werden toegediend. Het kindje was 10 dagen oud en woog 1040g. Een mini-mensje, doorzichtige huid, bosje haar, piepkleine vingertjes en teentjes en armpjes waar je nauwelijks aan durfde te komen. Ik heb mogen helpen om de lakens te verschonen. Ik ben nog nooit zo bang geweest om een patiënt aan te raken!!! Zo broos!
De dokter moest een infuus prikken bij deze baby, nou, chapeau! Vind maar een adertje in het handje van nauwelijks 2cm!!! Ook moest er een nieuwe mini-maagsonde gestoken worden. Hiervoor moest natuurlijk eerst de oude verdwijnen. Deze was echter vast geplakt onder de tape waar ook de beademing mee was vast geplakt. Ik zag de verpleger nadenken, want als hij die tape moest losmaken, dan zou dat buisje vast en zeker verschuiven en dat is niet ok. Ik heb mijn hersenen eindelijk eens laten werken en heb voorgesteld om met een schaartje langs het slangetje, dat stukje tape los te knippen. Ja, dat vond hij wel een goeie, dus ging hij op zoek naar een schaar. Toen dat even duurde kreeg ik al het vaag vermoeden dat die schaar er niet zou zijn, dus keek ik eens om me heen. Ik zag een stitchcutter (een klein mesje om hechtingen mee door te snijden) en stelde voor om deze te gebruiken. Uiteindelijk is het ons samen gelukt (met heel veel geduld en prutswerk!) om het los te krijgen, zonder de andere tube te bewegen! Fier :-)
Even later moest ik ook helpen om het verband van de navelstreng af te halen en ook hier zat de drain helemaal in het verband en door de tape. Dus ik ben maar weer aan de slag gegaan met mijn stitchcutter. Het is toch akelig om met zo’n mesje bij zo’n prutske te prullen ;-) Maar het is me wederom gelukt.
Verder heb ik eigenlijk alleen maar kunnen observeren in deze zaal. Ik begin toch liever niet aan dingen waar ik absoluut geen kennis van heb! Maar ook hier waren de dokters zo vriendelijk om ons veel uitleg te verschaffen en dat maakt het toch altijd weer erg interessant.
Toen het rustiger werd in deze zaal, ben ik eens een kijkje gaan nemen in de eerste. En daar werd het me teveel! Ik zag een couveuse met een piepklein kindje, echt piepklein, kon je gewoon in je 2 handen leggen en dat was het. Maar meer als een sonde om te voeden had het kind niet. Geen zuurstof, geen monitor, niks! En dan lag dat mensje helemaal scheef in die bak. De tranen kwamen acuut naar boven en ik ben naar buiten moeten gaan om niet daar in huilen uit te barsten. Wat een ellende! Was dat kindje maar in België geboren denk ik dan… Ik ben toen maar even mijn theepauze gaan nemen en na de sigaret en de koffie, kon ik er weer tegen.
Dus terug naar zaal 1 en alle kindjes eens bewonderd. De moeders waren hier ook druk bezig met voeden. Daar sta je dan als mama, naast zo’n bakje, met een klein spuitje dat via een slangetje de melk naar de maag voert. Een engelengeduld is hier wel voor nodig!
Er was een kindje dat onbedaarlijk huilde en ik vermoedde dat hij enorme last had van krampen. Het was al een wat groter kindje, maar er werd verder geen aandacht aan geschonken. Mijn weke hartje kon het niet aanzien, dus heb ik handschoenen aangedaan en ben het kind over zijn hoofdje en buikje gaan wrijven. Meer kon ik niet doen, maar het gaf me toch een gevoel van lichte voldoening. Ik heb het niet kunnen verhelpen, maar het kindje was toch even niet alleen.
In zaal 3 moest ik toch even 2 keer kijken in die linker couveuse! Er lag een heel wit kindje met hele blonde haren. Ik vroeg me eerst af welke blanke vrouw er nu in dit ziekenhuis bevalt (sorry voor deze uitspraak, maar het kwam echt zo in me op. Als blanke hier ben je meestal toch niet arm en aangewezen op het staatsziekenhuis). Maar het was een negertje, een albino. Dat was echt raar om te zien hoor! Dat typische neusje en toch helemaal wit. Ze was ook graatmager, ongelooflijk! De uitstekende ribbetjes maakten haast wondjes op haar buik.
Uiteindelijk ben ik overal een kijkje gaan nemen en heb ik geobserveerd waar er iets te doen was. Maar meer als wat materiaal aangeven en hier en daar een heel klein beetje helpen, zat er niet in. Het is toch een ver van mijn bed show en ik wil er niet aan beginnen als ik er niets van ken!
?Het is nu 20u en ik zie nog steeds dat kleine baby’tje schuin in die couveuse liggen. Het heeft me toch erg aangegrepen en doet me nogmaals beseffen dat wij het toch erg goed hebben!!!
Vandaag zijn we nog eens naar de mall gegaan en dit keer voor iets heel anders, nl een paraplu! Het regent hier ongelooflijk veel en ongelooflijk hard! Omdat ik echt geen zin heb om zeiknat op de afdeling te verschijnen, kwamen we steeds te laat aan. Maar nu heb ik geen excuus meer! Het nadeel aan dat vochtige weer, is dat ondertussen alles in mijn kamer vochtig is geworden. Mijn kleren, mijn beddengoed, het eten,… Dat vind ik toch zo’n vervelend gevoel. En dan die douche… ik stel het steeds uit… maar nu is het echt ijskoud om je te douchen :-)
Zo, ik ga me terug trekken op mijn kamer, want ik word hier serieus aangevallen door ik weet niet welke insecten allemaal. Ik heb jeuk van boven tot onder :-)
Eerst een koude douche en dan de vochtige pyjama aan. Hierna kruip ik in mijn vochtige bed en ga een filmpje kijken op mijn droge laptop en een wijntje drinken uit mijn droge mok :-)
Lieve mensen, goeienacht! En voor mijn medestudenten: heel veel succes met de laatste stagedag morgen!!! Nog even en het is weer achter de rug! Kom op!
X
ICU
23 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
En nog een verrassing, ik heb eens geslapen tot de wekker afliep om 6u40! Heerlijk! Nu, het was gister ook een erg lange en erg vermoeiende dag, dus dan mag dat ook wel hé.
Nog snel even iets over gisteren, want ik ben iets leuks vergeten te schrijven. Bij de tweede keizersnede heb ik de navelstreng mogen doorsnijden :-)
En nog een flauw mopje over de traagheid in Afrika van een Chinese dokter: “that’s why I became a doctor…because I can’t be patient”.
Ok, terug naar vandaag dan. De eerste en enige dag op ICU (intensive care unit). Toen we er om half 8 aankwamen, stond het personeel net samen om een gebed te zeggen. Dat doen ze hier blijkbaar iedere morgen.
Daarna werden wij welkom geheten en werden nog wat dingen besproken. Dan was het tijd voor de briefing. Maar eerst even een situatieschets, dan is het makkelijker uit te leggen.
Je hebt een hele grote zaal en rechts tegen de muur staan 4 bedden, naast elkaar. Aan weerszijden is er een kamertje, met grote ramen, dus ook nog 2 bedden. In totaal heeft de ICU dus 6 bedden, waarvan vandaag 4 bezet (het rechter kamertje en 3 tegen de muur). Voor ieder bed (of kamertje) staan een roltafeltje en een stoel. En voor ieder bed is er een verpleegkundige. Jawel, 1 verpleegkundige voor 1 patiënt en daarbij nog 3 extra verpleegkundigen in de vroege shift en 2 extra verpleegkundigen in de late shift. Maar goed, zie je het een beetje voor je, die bedden met 3m verder die tafeltjes ervoor.
Dan terug naar de briefing. Die gebeurt niet in een zaaltje, maar steeds aan het desbetreffende tafeltje, steeds door de verpleegkundige die de afgelopen shift verantwoordelijk was voor die patiënt. Daar ligt ook het dossier van de patiënt altijd op en wordt alles in bijgehouden, zowel door verpleegkundigen, als door dokters,…
Om eerlijk te zijn, kon ik de briefing echt niet volgen. Het was erg onduidelijk en zelfs onverstaanbaar. Maar daarna ben ik meegegaan met de 2 dokters op hun ronde en deze hebben alles tot in de puntjes uitgelegd. Wat er gebeurt was, wat de pathologieën waren en hoe de behandeling verliep. Zodoende waren Dane en ik up-to-date.
Vier patiënten dus, even een kort overzicht: een 7 maanden oude (jonge) baby met zware ademhalingsmoeilijkheden, ernstige longontsteking en enorme ondervoeding (eerlijk waar, zag eruit als een baby van 3 maanden!!!). Ze lag aan de beademing en werd gesedeerd met morfine. Prognose: morgen proberen om beademing te stoppen, dan is er hoop op herstel.
Een 30-jarige man met een sigmoïd resectie (klinkt jullie dat niet bekend in de oren? Ja, het is onze darm patiënt van gister). Ter observatie opgenomen op ICU na zware ingreep en veel verlies van elektrolyten. Prognose: goed, mag morgen naar heelkundige afdeling.
Een 30-jarige man met beenbreuk, onderkaakbreuk (volledige onderlip en kaak waren kapot), hersentrauma met vochtophoping en kleine bloeding, comateus, sub ventriculaire tachycardie,… na een zwaar verkeersongeval. Prognose: zwelling moet zo snel mogelijk minderen, maar lukt niet. Door medicatie om vocht af te drijven, raakt bloeddruk en hartritme ontregeld en andersom. Patiënt is al 12 dagen in coma. Slechte prognose.
Een 17-jarig meisje, sepsis, begonnen met ontsteking in onderbuik, is uitgebreid over volledige rechter flank van lichaam (schaamstreek tot oksel), holtes met pus onder spierweefsel, grote wonden door drainage, ontstekingen op 5 plaatsen in de hersenen, aan de beademing wegens te zwak om zelf te ademen, TPN,… Prognose: ligt al 1 maand en 10 dagen op ICU, moeilijk te voorspellen. Maar ik vond dit het ergste om te zien, tot nu toe!!! Het meisje was vreselijk mager, heel erg zwak, kon haar hoofd nog niet draaien, had contracturen van de vingers, de wonden op haar flank waren net haaienbeten,… Dat kopje vergeet ik nooit meer, net iets van zo’n spotje over de hongersnood.
Tja, nu weten jullie welke patiënten er waren en rest me nog te zeggen dat ik verder veel geobserveerd heb, hier en daar geholpen, de baby mogen wassen en geholpen bij het aspireren,… Ook had ik een heel lang gesprek met een dokter uit Ethiopië. Hij heeft me veel verteld over HIV, de fases hierin, het verloop, de cijfers,... Ook eindelijk eens een heel duidelijk uitleg over CD4! Nu begrijp ik het echt volledig. Het gesprek was echt heel erg leerrijk en hij kon het super goed en begrijpelijk uitleggen. Met Dr. Bernardo van de Dominicaanse Republiek (die ons tijdje geleden uitgenodigd had voor een feestje) had ik een gesprek over de verschillen van werken in België en Botswana (medische sector). Ook hij miste empathie en een bepaalde betrokkenheid vanuit het personeel hier. Ik moet zeggen dat ik blij ben dat ook eens van een ander te horen! Maar het feit dat wij in België op een verpleegafdeling, als verpleegkundige verantwoordelijk zijn voor tot wel 10-12 patiënten, dat snapte hij niet. Hoe kan zo’n rijk land nu zo weinig personeel hebben? Tja, niets is wat het lijkt zeker ;-)
Iedere keer als een van de 2 dokters iets ging doen, dan kwamen ze ons halen om mee kijken, te helpen en werd ons steeds alles uitgelegd. Kortom, het was een heel boeiende en leerrijke dag. Voor mij de meest leerrijke tot nu toe, op gebied van nieuwe informatie.
Met dat we het ziekenhuis uitliepen, terug naar IHS, begon het weer te regenen. De mensen hier zijn er ontzettend blij mee, ik moet zeggen dat het voor mij nog even had mogen wachten :-) Het is een stuk kouder (geen topjes-weer meer), het is nat en modderig en grijs en bewolkt. Het lijkt best wel wat op België zo hoor!!!
En die bui heeft lang aangehouden, niet te doen! Daarbij was er ook nog een hevig onweer, de ramen trilden bij mij en de slagen waren ontzettend luid. Ja, als je bang bent voor onweer, moet je hier niet komen! Het is nu al dagelijks en het knalt hevig :-)
Gelukkig hield het net op tijd op, zodoende hadden we nog tijd om naar de mall te gaan. Vandaag is namelijk droog brood met worst dag en daar zijn wij niet zo gek op. We hadden afgesproken dat we vandaag een salade zouden kopen in de supermarkt, daarmee konden we dan de worst en het droge brood wat opsmukken. Vorige week hadden we ons ook een salade gekocht en die was echt lekker. Ik een Italiaanse en Dane een Griekse. Groenteeeeeeee!!!! :-)
Maar.. ja, je voelt hem al komen hé… de salades waren op… Snik ;-(
Uiteindelijk vonden we nog een zakje Aziatische salade en hebben we wat tomaten gekocht en een uienbroodje. Daarmee moest het toch ook lukken hé.
Terug op IHS bleek dat er zelfs geen worst was, maar gewoon de dagelijkse brokken beef. Ook dat hebben we dan maar aan ons voorbij laten gaan.
Maar die salade en tomaten en dat overheerlijke brood hebben ons goed gesmaakt! Al hadden we snel genoeg van de sla, want die was wel erg speciaal van smaak. Die Aziaten kunnen toch een potje smaken bij elkaar gooien zeg!
Dus de stagedag zit er op, mijn verslagen zijn getypt (oh nee, moet die voor Genk nog doen :-) is mijn beurt vandaag), het eten heeft gesmaakt en… de avond is nog lang ;-)
De studenten hier hebben gedaan met de examens en hebben vanaf nu vakantie. Het is hier dus een uitloop van studenten met al hun spulletjes! Er blijven er nog veel tot het weekend, maar vanaf volgende week zal het erg rustig zijn. We moeten wel eens gaan navragen of er dan nog eten zal worden bereid in de keuken!
Zo dadelijk ga ik nog wat lezen, dat boek heeft me echt in de ban! Alleen jammer dat het alweer bijna uit is, want dan heb ik er nog maar eentje. Lang geleden dat ik nog zoveel gelezen heb! Heerlijk.
Morgen wordt het een dag op SBCU: special baby care unit. De afdeling neonatologie in het Nederlands. Weeral spannend!
X
De keizersnede :-)
22 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Na een nacht vol regen en onweer, was het ’s ochtends gelukkig droog. De vogeltjes floten weer en toen ik om 6u30 naar mijn internet-hekje-plekje liep, was de grond bezaaid met rupsen (of zijn het nu duizendpoten?). Zo met de regen uit de bomen gespoeld :-)
Maar goed, klaar voor de orde van de dag: OK. Waar ik gister op gehoopt had, werd vandaag wel werkelijkheid: meer patiënten, meer actie, meer werk, meer bloed :-)
Als eerste werd de breuk in de arm van een 5-jarig jongetje gemanipuleerd (onder volledige narcose). Toch wel even heftig als ze met 4 stevige volwassenen aan zo’n armpje staan te trekken! Het gipsen hier is echt een kliederboel en nee, geen leuke kleurtjes voor de kinderen, maar een centimeters dikke brok aan de arm. Er stonden nog 4 kinderen hetzelfde te wachten (ja, hier gebeurt dat niet direct, maar pas na een paar dagen als het een paar patiënten bij elkaar zijn). Ik ben dan maar naar de volgende zaal gegaan…
Daar was het aan een jonge vrouw. Ze had een gezwel in haar nek (vooraan) en omdat het de laatste tijd erg gegroeid was, moest het verwijderd worden. De dokter ging erg secuur en voorzichtig te werk, om verschillende redenen. Er stonden een paar student-dokters naast hem, die een goede les nodig hadden. Maar ook omdat hij niet teveel bloed wou verliezen daar het gehalte bij de vrouw al laag was en er in het ziekenhuis geen donorbloed voorradig was. En als laatste om esthetische redenen, zodat er achteraf een zo “mooi” mogelijk litteken zou overblijven. Ook ik stond mee aan tafel, natuurlijk met m’n neus erboven op :-)
Hierna liep ik door naar de volgende zaal. Er lag een 90-jarige man op tafel, met een hernia in de buikwand. Omdat hij er teveel last van had en er kans was om de darmen te beschadigen, had men ervoor gekozen hier toch nog iets aan te doen, ondanks zijn hoge leeftijd. Omdat een narcose behoorlijke risico’s inhoud op die leeftijd, opteerde de anesthesist voor een epidurale/spinal. Dus de man moest gaan zitten en kreeg een ruggenprik. Ik ben de man gaan vasthouden en heb met handen en voeten uitgelegd in welke houding hij het beste kon gaan zitten. Ik mis hier toch echt de communicatie naar de patiënt hoor! Dat is echt een minpunt wat ik kan blijven herhalen, maar wat mij ook zwaar valt! Er werd niks gezegd tegen de man, gewoon 8 keer in zijn rug geprikt en gepord met die naald. Ik zag hem afzien en voelde hem onder mijn handen verkrampen. Zielig hoor!!! Uiteindelijk leek het gelukt te zijn en kon hij weer gaan liggen. Buik ontsmetten, steriele doeken (helemaal ingepakt) en het scalpel in die buik. Ja watte! De man was niet verdoofd!!! Niemand had even gekeken of het gewerkt had en de chirurg ging ervan uit dat alles ok was. De man schreeuwde het uit. En toen kreeg hij, zonder iets tegen hem te zeggen, een zuurstofmasker op zijn gezicht gezet (niet zo’n kleintje, maar die met die dikke ballon) en werd hij onder narcose gebracht. De vitale parameters gingen even gek tekeer en ik werd een beetje bang dat hij het niet zou redden. Maar al snel kregen ze alles onder controle en kon de operatie beginnen. Toen werd ik gehaald om mijn theepauze te nemen en ik moet heel eerlijk zeggen dat ik dat niet erg vond. Ik vond het prima om me heel even af te zonderen en het even te laten bezinken.
En jeetje, wat heeft die koffie gesmaakt :-) Ik hoop dat ze dat op de ICU ook hebben morgen!!!
Na de theepauze ben ik toch nog snel even bij de oude man gaan kijken. De operatie was al gedaan en hij mocht net zelf op het andere bed kruipen. Ja hoor, zelf! Net uit narcose, nog zo suf als iets, moest hij zelf op het andere bed klauteren! Andere mensen rollen ze gewoon hoor, geen halve slag, maar echt rollen!!! Ik heb geholpen om de zaal te poetsen en klaar te maken voor de volgende. ?Toen ik klaar was, ben ik snel naar een andere zaal gegaan (ja, ik wil zoveel mogelijk zien hé). Daar lag een jonge knul met een abces achter zijn oor, gedeeltelijk in de schedel. De chirurg moest dit heel langzaam uitboren en maakte daarbij gebruik van een megagrote microscoop. Ik stond vlak naast de chirurg en kon zo door het gat, de gehoorgang in kijken (het oor was naar voor geflapt). Cool!!!
Toen kwam Dane mij roepen, voor nog iets spectaculairder!!! Echt waar jongens, dit heb ik nog nooit gezien, toch niet in die mate!!! Er lag een jonge man van 30-jaar met een darmobstructie veroorzaakt door geknoei met alternatieve geneeskunde. Het abdomen was open gesneden en de darmen waren volledig opgevuld met gas. Geen beetje, maar enorm opgeblazen!!! De dokters zaten er tot hun ellebogen in en er werd steeds meer darm uitgehaald. Dane en ik stonden met open mond te kijken. Ik heb er foto’s van gemaakt, maar wederom de waarschuwing: niet voor gevoelige kijkers. Er werd in gewroet en gezocht naar de obstructie. Op die plaats hebben ze een vrij groot stuk darm weggenomen. Tussendoor hadden wij middagpauze (die kunnen we nu niet uitstellen want dan is er geen eten meer op school) en toen we terug kwamen hiervan, was hij net klaar. Hij werd echter nog in slaap gehouden en we hebben geholpen om hem op het andere bed te krijgen. Volgens mij zijn ze hier nog niet echt bekend met tiltechnieken, jammer eigenlijk, want het kan zoveel makkelijker en rug-sparend.
En toen , ja toen, werd ik erg gelukkig! Een keizersnede!!! Jawel, en ik stond op de eerste rij :-) Ik heb geholpen bij de epidurale, maar ook deze mislukte helaas (misschien ligt het wel aan mij?). Dus ook mevrouw werd snel onder narcose gebracht want blijkbaar zat het kind al een tijdje ingedaald in het geboortekanaal. Het oude litteken werd vakkundig weggesneden en toen kon ik mooi alle buikspieren zien lopen. Hier snijden ze door en dan trekken ze met 2 dat open, brrrr. Daar lag de bolle baarmoeder en toen ging het heel snel! Sneetje, vruchtwater afzuigen, hoofdje, lichaam en hup, daar was ie! De placenta volgt erg snel en voor ik het door had, was de dokter al bezig met het hechten. De baby had niet veel lawaai en ik werd een beetje ongerust. Maar uiteindelijk was alles goed en oh boy, wat zijn die baby’s hier toch schattig met die kleine krulletjes ;-)
De kleine werd helemaal ingeduffeld en al weggebracht. Toen ik stond te kijken naar het hechten, kwam er een andere verpleegster binnen met een schoon babybedje. “Heb ik iets gemist? Nog een baby?” Maar het was voor de zaal ernaast, joepie, nog een keizersnede. Dus ik snel daarheen. Deze ging nog sneller dan de eerste, echt waar! Lijkt een fluitje van een cent. En de baby, die was nog schattiger dan de vorige, en lang haar! Het hing al over haar voorhoofdje!
Zodoende werd het een lange dag op de ok, Dane wou zo graag stoppen, maar ik heb hem “gedwongen” om die keizersnede nog te kijken :-) Merci Dane, voor je geduld!
Na de lange werkdag, moesten we toch nog even to the office van Mr. Madondo. Het werd tijd om het eens over evaluaties te hebben, want daar hadden wij nu nog steeds geen zicht op en de stage loopt nu toch wel op zijn einde. Maar ook om al kort op de bal te spelen, want alles duurt hier lang. Zodoende had ik mij al voorgenomen om nu al over de eindevaluatie te beginnen, want als ik daarmee zou wachten tot volgende week, dan vrees ik dat we die niet direct mee naar huis krijgen :-)
Och, die Madondo toch, iedere keer als we bij hem zijn, dan lachen we wat af! Hij heeft zo’n droge humor en zo’n droge opmerkingen. Hoe hij dan opeens zegt, met zo’n venijnig lachje op zijn gezicht: “jeah, you know, my life is tough.”. omdat hij nog examens moet verbeteren en hij daar niet zo’n zin in heeft. We konden niet meer van het lachen, hij ook niet! Het is moeilijk na te vertellen, maar geloof me, het is een humoristische kerel!
Eenmaal klaar met de werkdag wilden we beiden even genieten van de rust bij het hekje (internet), maar we kregen telefoon van Zibani. We gingen vanavond toch zeker mee naar het debat over palliatieve zorg hé? Oeps ja, dat was vandaag. En oh ja, zei Zibani, het begint al om 18u i.p.v. om 19u. Ik zei dat we dan wel in de problemen zouden komen met eten op school, want dat is pas om half 7. Dan kwam hij ons om half 7 ophalen zei hij. Beetje vreemd, want we hadden net gezegd dat we pas om half 7 konden eten. Maar we hebben eens heel lief naar de kokkin gekeken en toen kregen we om 18u15 al onze portie. Snel, snel, opgegeten en naar de ingang, want daar stond Zibani ons op te wachten met zijn auto.
Toen we om 18u45 bij de Tati River Lodge aankwamen, was het er nog rustig. Wij dachten dat we te laat waren en dat het al begonnen was. Maar we liepen binnen en… er was nog zo goed als niemand!!! Echt niet, misschien 6 mensen binnen. En er stonden wel 10 grote ronde tafels, helemaal gedekt met bestek en glazen en stoffen servetten. Echt sjiek! Ik keek opzij en… daar stond een enorm buffet!!! Hadden we dat geweten zeg, hebben we op school dat “vieze” eten snel naar binnen gewerkt en dan staat daar zoiets op je te wachten.
Nu, achteraf was ik blij dat ik al gegeten had, want dat buffet, dat was niet voor direct :-)
Aan tafel hebben we veel moppen zitten tappen met Zibani, die kan ook al zo lollig zijn! Eigenlijk misten we wel Mr. Madondo erbij, dan was het echt compleet geweest!
Het debat is uiteindelijk pas om 20 van start gegaan en sorry dat ik het zeg, het was saai. We hadden al 2u op onze stoel gezeten, en toen moesten we nog 1,5u luisteren naar wat de dokters, sociaal werker en de priester te zeggen hadden over palliatieve zorgen. Het Engels was ook niet altijd even verstaanbaar en dan duurt het echt lang. Dane en ik hebben veel rond gekeken en geobserveerd. Op een gegeven moment moest ik daar mee ophouden, anders had ik geheid de slappe lach gekregen!!! Er waren best veel oudere dames aanwezig en die waren een voor een allemaal in slaap gevallen. Hun hoofden vielen een voor een naar voor of opzij, sommigen zaten echt te knikkebollen. Het was hilarisch om dat te zien.
Maar ook een beetje raar. Zit je daar op zijn chique event, iedereen gefocust op de sprekers en de helft valt gewoon in slaap :-)
Op zich was het niet slecht wat er verteld werd, maar het werd mij wel heel duidelijk dat een palliatief beleid hier nog in zijn kinderschoenen staat. Ook viel het me op dat er op sommige vlakken heel anders wordt gekeken naar “zorg”. Palliatieve zorg hier omvat vooral pijnbestrijding. Men wil dit nu gaan uitbreiden, maar daar zal nog heel wat tijd overheen gaan denk ik. Als je dan hoort dat de thuiszorg hier bijna gelijk wordt gesteld aan palliatieve zorg, dan denk ik wel dat jullie begrijpen dat die 2 begrippen bij ons heel anders worden ingevuld. Nadat de 5 sprekers aan het woord waren geweest, mochten de luisteraars vragen stellen. Zibani moedigde mij aan om ook een vraag te stellen, maar ik kon er echt niet zo 1,2,3 eentje bedenken. Dus stelde hij er 2 :-)
Nadat 5 mensen een vraag hadden gesteld, werd het afgebakend. Het was toen 21u30 geweest en blijkbaar was de zaal eigenlijk maar tot 21u geboekt. De vragen moesten nog beantwoord worden en dan moest er nog gegeten worden!!! Per antwoord werden er 2min toegekend, dan nog een dankwoord en een gebed en toen mochten we aanschuiven. Oh, er was zoveel!!!! Maar ik had niet zo heel veel honger en had op het einde van het buffet een chocoladetaart zien staan waar ik dolgraag een stukje van wou hebben. Dus ik heb een heel klein beetje salade genomen met wat aardappelpuree (wat een heerlijkheid :-)) en dan een stuk taart, mmm. De meeste mensen keken een beetje raar naar mijn bord, nauwelijks eten, dat kan toch niet. Maar ja, als je al een avondmaal op hebt en het is 22u geweest, dan ga ik niet meer uitgebreid tafelen hoor. Het heeft me wel enorm gesmaakt moet ik zeggen, zeker die taart hé!
Toen de borden leeg waren, moesten we direct vertrekken, anders zouden we op school niet meer binnen kunnen. Zodoende zette Zibani ons iets voor 11 aan IHS af, het einde van een lange, vermoeiende dag!!!
Dus direct het bed in en ik moet zeggen, ik was zo naar dromenland vertrokken ;-)
Operatiekwartier
21 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Om half 8 zaten we al bij Mr. Madondo, hij moest ons schema echte nog helemaal uittypen. Ja, ik kijk er al niet meer van op hoor , blijf gewoon relax. Maar toch een tikkeltje ongeduldig, want ik wil die ok zien (of moet ik zeggen: ik wil bloed zien?).
We zijn er dan toch geraakt en Mr. Madondo was weer op dreef met zijn mopjes: vanuit de open gang, kun je de kleedkamer in en vandaar loop je het operatiekwartier in. Niemand komt zodoende met gewone kleren op de OK. Buiten op de gang, zei Mr. Madondo dat ik me hier wel kon omkleden. Lynn; “ha, you wish!”. Och ja, we hebben nog een hartelijk kunnen lachen!!! Snoeper ;-)
Tja, omkleden, ik vond geen kleren. Laat ik zeggen, ik vond een bovenstuk, maar geen broek. Dus maar vragen en ik kreeg een soepjurk!!! Ik vroeg of ik mijn eigen broek dan mocht aanhouden, maar dat mocht niet. Ik zag er echt niet uit en voelde me ontzettend ongemakkelijk!!! Dane had blijkbaar wel een broek weten te bemachtigen en ik heb hem gevraagd om er voor mij ook een uit de mannen kleedkamer te halen. Dus daar liep ik, in een broek waar ik 3 keer in kon en een bovenstuk waar ik 2 keer in kon en met een decolleté van jewelste. Ahum
Maakt niet uit, het was groen, dus ik mocht de OK op, mij goed!!!
We werden vriendelijk onthaald en kregen een rondleiding op de afdeling. Ze hebben 3 theatres, een opname “plekje”, een recovery (pre+post op), scrub of, sluis, opslag, keukentje, bureautje,…
De zalen zagen er niet slecht uit, natuurlijk niet high tech zoals bij ons, maar er was toch heel wat aanwezig. Maar de deuren bleven steeds open staan, iedereen wandelt in en uit,… zo’n dingen zijn bij ons niet denkbaar. Ik zeg niet dat er niet steriel gewerkt wordt, maar de manier waarop met steriliteit wordt omgegaan, is totaal verschillend.
De eerste operatie die ik mocht volgen was een biopsie van de baarmoederhals. Toch beetje vreemd om zo’n vrouw daar te zien liggen en dat zien gebeuren. Deze operatie was snel gedaan en eigenlijk maar een zeer kleine ingreep.
Daarna werd het veel spannender! Een 15-jarig meisje was door een glazen raam gevallen en had daarbij haar pols lelijk bezeerd. Alle pezen en veel zenuwen waren gewoon doorgesneden. Deze werden dus weer aan elkaar gehecht. Maar wat een karwei om al die dingetjes eerst te zoeken!!! Wel leuk om te zien hoe ze dan aan die pees trekken en de vinger beweegt
Het meisje bleef wakker tijdens de operatie, er werd gebruikt gemaakt van een tourniquet en plaatselijke verdoving. Lijkt me toch akelig als ze zo aan je liggen frutselen en je bent bij. Maar wat was ze moedig!!!
Tijdens de op heb ik foto’s mogen maken, ze zullen dit weekend op internet komen, maar ik wil de gevoelige kijker toch even waarschuwen
Ik vond het zeer interessant om dit te volgen en het kriebelde enorm om te helpen. Maar dat zal ik de toekomst wel eens gebeuren hé! Het verbinden van de wonde uiteindelijk was voor ons ook een ander paar mouwen. Wel even een beetje anders als bij ons. Soms vraag ik me af of wij in België misschien niet te voorzichtig zijn? Ik schrik hier vaak wat van de ruwheid waarmee gewerkt wordt, maar ik heb toch nog geen patiënten gezien die daar achteraf problemen van hebben…
Tijdens de theepauze zag ik dat ze hier een waterkoker hebben. Joepie!!!! Morgen neem ik mijn koffie mee!!!
De volgende operatie die ik mocht volgen, was een curettage. De vrouw in kwestie had heel veel kleine gezwelletjes in de baarmoeder en die werden afgezogen. Sorry, maar ik kan niet duidelijk benoemen wat het was. Door de taalbarrière zijn we hier helaas niet helemaal achter gekomen. De operatie zelf was behoorlijk bloederig, man er verdween wat in die pot! Achteraf hebben we geholpen om de zaal op te ruimen en klaar te maken voor de volgende patiënt.
Het klaarmaken en opruimen van de zalen is eigenlijk zowat de enige taak van de ok-verpleegkundige hier. Er staat geen verpleegkundige mee aan de tafel. Soms wordt er gevraagd voor extra materiaal en dat wordt dat door de vpk gehaald, maar echt assisteren zit er niet in. Zou dus niks voor mij zijn ;-)
Toen het tijd was voor de lunch (die wij nu op school gebruiken daar het ziekenhuis ernaast ligt), regende het pijpenstelen en donderde het flink. Dit is de eerste keer dat ik hier eens door de regen heb moeten lopen Ik moet zeggen dat de druppels hier wel altijd ferm groot zijn. Geen vieze miezer die wij zo goed kennen, nee, flinke druppels! Spetter!!!
In de namiddag was er helaas maar 1 patiënt: een vrouw voor een abortus. Let wel, geen zelf gevraagde, maar een ‘nodige’.?Ik moet eerlijk zeggen, ik kan tegen heel veel, sta het liefst met mijn neus overal op en wil alles gezien hebben, maar deze operatie zal toch nog een tijdje op mijn netvlies gebrand staan.
Ik heb de dokter (uit Bangladesh) geholpen met de anesthesie en heb de vrouw een zuurstofmasker opgezet. Daarna nog even herpositioneerd en toen begon het. Een groot speculum, de baarmoederhals wordt vastgepakt met een klem en dan wordt er geschraapt. Maar ga ik hier niet over vertellen, maar het was geen aangenaam zicht. Ik kan me nu wel inbeelden hoe Dane zich gevoeld moet hebben bij de besnijdenissen.
Ik vond de hele procedure nogal ruw en barbaars en heb moeite moeten doen om in de kamer te blijven. Ik kan moeilijk geloven dat een abortus in België op dezelfde manier gebeurd. Het gaat me niet om het feit dat het een abortus is, want ik ben daar helemaal niet tegen. Maar wel de manier waarop heeft me doen schrikken. Ik hoop dit morgen niet nog eens te moeten zien!
Daarna hebben we de operatiezaal weer helemaal opgeruimd, ontsmet en klaar gemaakt voor de volgende. Maar dat zal dus voor morgen zijn!
Om de voorraad water weer aan te vullen zijn we nog snel even naar de mall gelopen. Overal begint hier de kerstversiering te komen en dat is zo raar om te zien! Het is zo warm, de zon schijnt, je loopt in je korte broek en dan zijn ze kerstballen aan het ophangen! Het is echt een beetje surreëel. Als we deze week nog een naar de mall gaan, dan zal ik er eens wat foto’s van maken. Ik moest ook erg lachen bij een etalage: er was een Kerstman op geschilderd en die was… jawel, zwart! Leuk toch
Het avondeten op IHS viel weer vies tegen. Droge pasta. Er was wel een soort puree van wortel, maar deze lustte ik echt niet. Dus dan maar 3 happen pasta ;-)
Het is nu half 9 en ik ga zo mijn bed al opzoeken, heb namelijk een barstende hoofdpijn. Nog geen last van gehad hier, zal wel van de lucht zijn vandaag ( de hele dag zo’n mondmasker voor!). Hoop dat het onweer zo voorbij trekt, want het knalt behoorlijk.
Hopelijk zijn er morgen wat meer patiënten! Heb er zeker weten zin in!!!
Goodnight good people!!!
Zondag
20 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Jep, vandaag een slecht-humeur-dagje!?Afgelopen nacht heb ik geen oog dicht gedaan, enkel tussen 5u en 7u heel even in slaap gevallen. Dane was wezen stappen en dat is mij niet in het goede keelgat geschoten. Meer ga ik er niet over uitweiden. Laten we zeggen dat ik misschien té bezorgt ben geweest en Dane misschien iets te weinig…
Vanmorgen zat ik dus weer om 7u op het internet, maar dat raak ik ondertussen ook een beetje beu. Daar ik nu ’s avonds meestal ook nog even kijk, is er ’s ochtends vroeg meestal niet echt veel nieuws te rapen :-)
Heb me op mijn dooie gemak klaar gemaakt en ben in Afrikaans tempo naar de mall geslenterd op mijn sletsen, hihi. Een koffie gedronken en wat gelezen. Ben trouwens al aan mijn 4e boek hier bezig en dit keer is het echt een goeie: Norwegian Wood van Haruki Murakami. Zalig!!! Dank je wel papa, voor het lenen ;-)
Terug op IHS was Dane ook wakker en zijn we rond half 11 naar het hotel gegaan. Tja, wat ga je anders doen als je de hele nacht niet geslapen hebt hé :-)
Dus een dag aan het zwembad, met een goed boek en een lekker muziekje op de iPod. Heb zelfs in het zwembad zitten lezen! ’s Ochtends was het erg bewolkt, maar rond de middag is het toch een uur of 2 zonnig geweest. Natuurlijk was ik me weeral vergeten in te smeren, waardoor ik er weer uitzie als een kreeft in een witte bikini.
Na het zonnekloppen nog lekker geklets met the boyfriend, dat deed deugd! Om 4u was de batterij van mijn laptopje op en had ik genoeg van de ligstoel, dus ben ik binnen gaan zitten om nog de laatste dingen op Picasa te zetten (up te loaden klinkt me te duf!).
En toen gingen de sluizen open! Wauw, wat een stortbui! They got what they prayed for! Eindelijk is de regen hier. Als ik het weerbericht moet geloven, dan zal het vanaf nu iedere dag regenen, joepie ;-(
Misschien komt er dan toch nog water in de rivier?
Tja, dat was dus eigenlijk mijn dag. Op IHS een koude douche genomen en me meermaals ingesmeerd met de cacao boter (creme) die ik hier heb gekocht. Zalig spul!!! Mijn haren die ondertussen echt veranderen in stro, heb ik ook verzorgt met iets van hier. Ik heb een of andere pot gekocht, ook iets met kokos, heel vettig, een soort verzorging. Maar het helpt wel!!! Dus nu geurt de hele kamer hier naar kokos, lekker!!!
Dadelijk vroeg mijn bed in, want morgen begint weer een nieuw avontuur: het ziekenhuis! Maandag en dinsdag werk ik op de operatiekamer, daar heb ik echt naar uit gekeken!!! Laat maar komen!
Morgen beloof ik weer goed gezind te zijn en weer een blog te vullen zoals jullie het ondertussen gewend zijn ;-)
X
De stage opdracht en de wijn
19 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Vanmorgen zat ik alweer om 7u aan het hekje met mijn laptop en mijn ontbijt van een rusk. Reeds drukkend warm, dus het beloofd weer heet te worden. Ja, ik weet het, ik val in herhaling, maar je wordt er hier gewoon zo mee geconfronteerd en bepaald ook voor een stuk het verloop van je dag. Een wandeling over de markt plan je op zo’n dag niet om 13u, maar om 8u, bijvoorbeeld
Om 8u zouden we normaal vertrekken voor onze wandeling over de markt en om wat te ontdekken in een ander deel van de stad. Zonder rugzakken welteverstaan, zonder waardevolle spullen, zodat we net iets minder op onze hoede moeten zijn.?Maar om half 8 kreeg ik een verontrustend sms’je van Dane: hij was om 5u ’s morgens wakker geworden en was enorm ziek. Diarree, overgeven, krampen,… Zou dat ijsje gisteravond dan toch fout zijn geweest? Als er eentje had verwacht daar ziek van te worden, was ik het wel, met die overgevoelige darmen (tegenover Dane, die echt veel kan hebben!). Ik zat echt wel met hem in, moederkloekje hihi. Maar hij zei dat het wel weer ging, maar dat hij paste voor de wandeling. Te begrijpen, geen leuk vooruitzicht als je je zo beroerd voelt. Ik heb hem dan maar lekker laten slapen, goddank heeft hij een koele kamer, hier in die van mij had hij enkel liggen broeden
Ik heb dan maar mijn boek gepakt en ben naar de mall gegaan om mijn wekelijkse koffie te drinken. Bah, bah, wekelijks, dat klinkt vreselijk voor een koffiemonster als mij!!! Maar ja, het zorgt er wel voor dat ik dubbel en dik geniet van die cappuccino!!! Boekje erbij, rust en koffie, wat wil een mens nog meer op zaterdagmorgen!!!
Daarna ben ik op mijn dooie gemak door de mall gelopen, niet dat er nog veel nieuws te bezien valt, maar het is leuk om de tijd te doden. Blijkbaar was het vandaag wel een speciale gezondheidsdag of zoiets, want overal waren standjes met info over aids, kanker, verzekeringen, kiné,… Je kon er zelfs bloed doneren en naar de mobile dental clinic gaan. Daar heb ik toch wijselijk voor gepast! Kan een goede tandarts wel gebruiken momenteel, maar ik wacht toch tot ik thuis weer naar Johan kan gaan!!!
In de boekwinkel heb ik een lekker roddeltijdschrift uit Zuid-Afrika gekocht, even wat luchtige lectuur voor onder de zon. En ik ben ook wel benieuwd met wat voor verhalen ze hier de boekskes vullen. “Destiny (Beautiful Powerful You)” zal me dat gaan onthullen
Toen ik terug was op IHS was de was die ik die morgen al gedaan had, alweer droog. Heerlijk toch hé, een uurtje op de waslijn, opvouwen en klaar. Ben weer helemaal bij, maar moet zeggen dat ik nauwelijks iets vuil maak. Overdag draag ik steeds mijn uniform en doe er gewoon een week mee. Na de stage doe ik topje en korte broek aan. Dus heb op een week aan was: onderbroeken, uniform, handdoek, pyjama en een topje. Ik snap niet waarom ik thuis dan steeds 2 machines moet draaien op een weekend ;-)
Dane had ondertussen ook laten weten dat hij op en klaar was om toch IHS te verlaten. Dus tegen 11u30 waren we in de supermarkt om de koele fles water te kopen en een middagsnack, om daarna door te wandelen naar het internet-hotel.
Het is best leuk dat ze ons hier nu kennen, want we worden ieder weekend uitbundiger en vrolijker onthaald. Zijn echt leuke mensen daar, jonge mensen die wel in zijn voor een grapje! Fun.
Naar gewoonte zijn we direct aan het zwembad gaan zitten en hebben internet geopend. Maar na 15min gingen de sluizen open, een hevige stortbui. Daar wij onder de kleinste parasol zaten, hebben we ons boeltje maar gepakt en zijn we naar binnen gegaan. Dat heeft zijn voor- en nadelen gehad. Omdat (voor ik weet niet welke reden) de airco helaas niet aan stond die dag, heb ik de godganse dag gezweet als een otter! Niet te doen, werd af en toe gewoon slecht van de benauwdheid. Maar ja, knopje om, diehard, en door… en zodoende heb ik uiteindelijk mijn stage opdracht zo goed als af. Een besluit kan ik nu nog niet schrijven en ik moet natuurlijk nog de reflectie bijvoegen van de dagen stage in het ziekenhuis die nog volgen. Ik moet zeggen dat ik best een beetje trots ben op mijn opdracht, maar ik moet me inhouden, want ik kan blijven schrijven En dan heb ik het door gestuurd naar de leerkracht en dan schieten me nog dingen te binnen hé, niet te doen. Zal ze verwerken in mijn besluit hihi (wordt dat dan een besluit van 7 pagina’s).
Ik heb ook een uur met mijn papa kunnen Skypen, heerlijk!!! Doet deugd om even te kunnen kletsen in je eigen taal, met je eigen humor, in je eigen cultuur. Gister ook met de mam getetterd en natuurlijk probeer ik dat iedere dag (al is het maar even) met mijn liefje! Kan toch niet klagen over de communicatie eigenlijk, al is de verbinding soms slecht. Ook de reacties op de blog zijn zalig om te lezen en ik geloof dat ik behoorlijk in de watten ga worden gelegd als ik thuis kom: lekker eten, koffie, een voetverzorging van de liefste-tante-van-de-hele-wereld die me zo nauw volgt dat ik me soms afvraag of ze ook nog aan zichzelf denkt Lieve Resi, ik ben je ontzettend dankbaar voor je dagelijkse berichten, je mooie woorden, je positieve en moedgevende woorden, je medeleven,… alles gewoon!!! Verzorg jezelf ook goed hé lieverd!!! Dikke kus, speciaal voor jou: X.
Dus uiteindelijk heb ik het zwembad niet meer gezien vandaag, maar daar het de hele dag bewolkt was en toch ook best druk aan the pool, vond ik dat niet zo erg. Morgen is nog een vrije dag hé.
Na een stop in de mall voor diner en drinken, waren we netjes, net voor het donker weer op IHS. Soms toch echt jammer dat het om half 7 al donker is.
Toen ik nog even buiten mijn mail ging checken, kwam Lebo weer bij me zitten. Ze was net terug van een memorial. Er werkt hier een vrouw in de keuken en haar dochter is afgelopen week vermoord door de echtgenoot. Ze hadden 2 kindjes, van 1,5 jaar en van 3 jaar. Vrijdag was de man nog voortvluchtig, hij had wel de politie gebeld om te zeggen dat hij de moeder (de vrouw van de keuken) ook zou vermoorden. Gelukkig heb ik vandaag vernomen dat hij opgepakt is. ?Vandaag was dus een memorial, dan komt iedereen samen en wordt er vooral gebeden en wordt de overledene herdacht. De matron was een soort 2e moeder voor de overleden vrouw (die trouwens slechts 27 jaar was) en ze is er dan ook helemaal kapot van. Zij blijft vannacht bij de familie slapen om ze te steunen. Lebo (de dochter van de matron en Fanta-meisje) is terug naar huis gekomen, want de business moet ook draaiende blijven. Lebo heeft me gevraagd of ik volgende week mee ga naar de begrafenis. Dat is op zaterdag en begint al om 5u30 ’s morgens! Dan gaat iedereen naar het huis van de overledene, waar deze dan ligt opgebaard, en gaat groeten en bidden. Als iedereen aan de beurt is geweest, dan gaan ze naar het kerkhof om het lichaam aan de aarde te geven. ?Ik moet zeggen dat ik nog twijfel of ik meega. Het lijkt me een hele ervaring, iets wat ik misschien nooit meer mee maak. Maar ik vind het ook raar om de dood van een volslagen vreemde voor mij, te “gebruiken” als ervaring. Ook het feit dat ik dan uren tussen die heftige emoties moet zijn, schrikt mee een beetje af. Ik ken mezelf ondertussen goed genoeg om te weten dat ik me dat enorm ga aantrekken, dat ik het opzuig als een spons en dat ik dan een hele tijd nodig heb om dat te plaatsen. En of dat nu zo’n goed idee is… Ik ga het even laten bezinken, erover nadenken, het bespreken met Dane,… Het is toch pas zaterdag dus ik heb nog tijd hé.
Ondertussen is het 20u30 en ik zit lekker op mijn kamertje, met mijn iPod in de oren, een Zuid-Afrikaans rood wijntje in mijn metalen Botswaanse mok en een roddeltijdschrift in de aanslag. Hoeveel relaxter kan een zaterdagavond zijn?
Nu ik dit online aan het zetten ben, is hiernaast in het klaslokaal een bijeenkomst. Ze bidden, maar vooral zingen en dat is toch zo mooi! Iedere keer als dat is, dan ga ik voor dat lokaal op het trapje zitten om te luisteren! Echt mooi!
De laatste dag in Area W
18 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
De laatste dag in Area W is al aangebroken. Het gaat toch wel snel allemaal hoor! ?
Bij aankomst zagen we al dat het vandaag niet zo druk zou worden, dus had ik tijd genoeg om foto’s te maken en om weer afscheid te nemen van de mensen die we hier hebben leren kennen. Gewapend met de toestemming van de public relations officer, hebben we een rondje clinic gedaan en zowat overal foto’s gemaakt. Alleen de consultation rooms ontbreken, de dokters waren hier druk bezig en die stoor ik liever niet teveel.
Daarna heb ik me neergevlijd bij de Cubaanse Carmen en gewacht op een eerste prik-patiënt. Die kwam al snel en sindsdien ben ik eigenlijk goed bezig geweest. Spuitjes zetten, wonden verzorgen,… En ja, het onvermijdelijke hé: ik moest een baby van 7 weken oud een spuitje zetten in het beentje. Zo’n lief, schattig krullenkopje, rustig bij mama op schoot en daar moest ik even de rust gaan verstoren
Ik had ondertussen wel al de woorden van de verpleegsters hier overgenomen (ja, zelfs met de intonatie): “sorry, baby. Sorry baby.”. Och ja, het is voor hun eigen bestwil hé, toch wel heel belangrijke injecties!!!
Bij de wondzorg mocht ik ook kennis maken met de meneer met de enorme wonde in zijn nek. En enorm is niet overdreven. Ik ben niet zo heel erg goed in het schatten van centimeters, maar ik doe toch even een poging: laten we zeggen 30cm op 20cm en zo diep dat je de luchtpijp op en neer zag bewegen als hij sprak. De geur was niet echt aangenaam en het zicht ook niet. Ongelooflijk! En dan is er hier helaas niks anders aan te doen dan iedere dag wat schoon maken met zuurstofwater en isobetadine. Heel steriel gebeurd het niet en jammer genoeg zijn er niet meer middelen voorhanden om hier iets anders aan te doen.
Zelf mocht ik een kleine jongen verzorgen. Hij had zijn kleine bovenarm flink verbrand en moest iedere dag een nieuw verband hebben. Toen ik het oude eraf moest halen, plakte dit goed vast, ik verwachtte dat de kleine ieder moment zou beginnen huilen. Maar nee hoor! What a brave boy! Hij zal net een jaar zijn geweest, maar echt moedig! Pas toen ik er met isobetadine aan kwam, huilde hij even. Ik heb er een paraffine gaas over gedaan en een verbandje en toen was hij klaar. Om hem te “belonen” heb ik een handschoen opgeblazen en er een gezichtje op getekend. Een beetje twijfelachtig nam hij ‘m uiteindelijk toch aan, het schatje!!!
Ondertussen had ik ook weer veel spuitjes kunnen zetten, zowel bij kinderen als bij volwassenen. Het gaat nu echt vlotjes!
Na de pauze ging Dane met Cubaanse Carmen naar het huis van een patiënt met TB om daar een spuit te gaan zetten omdat de patiënt te ziek was om naar de clinic te komen. Daar gingen ze, helemaal in het groen! En ik bleef alleen in de injection en dressing room. Eerst een patient voor een voorschrift voor een CD4 count, geen probleem! Dan een vrouw voor een ‘cef’ injectie, geen probleem! Dan een patiënt om hechtingen in de buik te verwijderen, geen probleem! Ware het niet dat ik niks, maar dan ook niks kon vinden om die draadjes mee door te knippen/snijden. Nadat ik de hele clinic had afgezocht naar de logistieke die normaal in de dressing room staat, kon ik haar hiernaar vragen. Nee, dat hebben we niet… Ik heb haar dan toch kunnen overtuigen om even mee te lopen naar de dressing room zodat zij het ook in ’t Setswana kon uitleggen. Er was dus echt geen materiaal, maar misschien ook maar goed, want toen ik naar de wonde keek op de buik van de vrouw, zag ik dat die draadjes volledig waren ingegroeid, Hier en daar zag ik een blauw stipje, maar ik zou ze er nooit allemaal uit gehaald kunnen hebben. Ik heb haar dan ook wijselijk door verwezen naar het ziekenhuis. Blijkbaar had de vrouw ze al weken geleden moeten laten verwijderen…
Dane en Carmen kwamen ook weer terug, maar Carmen moest er direct weer vandoor. Dus na wat foto’s en het uitwisselen van email adressen, namen we afscheid van deze toch wel heel moedige vrouw. Had ik dat gister nu al geschreven of niet? Ze is hier voor 2 jaar, volledig op vrijwillige basis. Ze heeft een soort loopbaanonderbreking, krijgt hier kost en inwoon en een chauffeur voor de rit van huis naar werk. En verder niks. In Cuba heeft ze een kind van 8 jaar dat ze 1 maand per jaar ziet. Knap hoor!!!
Nu waren het Dane en ik in die 2 ruimtes.
Er kwam weer een patiënt voor een spuit. Maar daar ik lichtjes twijfelde aan de juiste medicatie, ben ik dat maar eerst gaan navragen in de apotheek. Het was de juiste, dus heeft Dane ze bevallig ingespoten :-)
Even later kwam er een man binnen voor een wondzorg. Hij had een verband op zijn voet en daar moest een wonde verzorgd worden. Ik wist niet wat ik moest verwachten toen ik het verband eraf haalde, voorzichtig dus. Maar wat moest ik mijn lag inhouden!!! Het was een piepklein wondje (blaartje?), nog geen centimeter doorsnede, helemaal aan de oppervlakte. Nog niet de moeite om er iets op te doen, lekker laten drogen aan de lucht zou oma zeggen. Maar nee hoor, reinigen, ontsmetten en verbinden.
Daarna nog een baby voor de herhalingsspuit van de mazelen. Nog een dame voor de bekende “cef”. En toen kwam er een vrouw met een 6 maanden oude baby voor een herhaling van een spuit die ze bij de geboorte krijgen, maar die een litteken moet veroorzaken. Als dit niet gebeurd, dan moet de spuit herhaald worden. Omdat dit voor mij onbekend terrein was, ben ik eerst maar te rade gegaan bij de dokter. Als ik zeker wist dat het kind niet HIV+ was, dan mocht ik het inspuiten. Want moest het kind positief zijn, dan zou het immuunsysteem te zwak kunnen zijn om de injectie te kunnen verwerken. Dus moest ik dat gaan bevragen aan de moeder. Dat vond ik toch niet makkelijk. Het is best een confronterende vraag: wat is je status en wanneer heb je die voor de laatste keer getest en heb je bewijs en bestaat er een kans dat je kind positief is… De moeder verzekerde me dat zowel zij als het kind negatief waren en dan moet je dat maar aannemen hé. Toch niet niks… Maar goed, ik nam de medicatie en zocht de dosis op. Toen er stond dat ik 0,05ml moest inspuiten, wist ik al direct dat ik dat niet kon. Ik had enkel spuiten van 3ml voorhanden daarmee kun je zo’n kleine hoeveelheid niet optrekken. Ook leek de flacon eigenlijk wel heel erg leeg en dat was de enige die ik daar had. Ik heb de dame en haar baby dan maar doorverwezen naar de maternity ward, waar ze dit zeker hadden, want het wordt normaal alleen bij de geboorte gegeven. Ik heb een vriendelijke briefje voor ze geschreven en dit meegegeven aan de moeder. Daar ik haar niet meer gezien heb, zal het wel gelukt zijn hé En zo zijn Dane en ik door gegaan, zelfstandig, doordacht en erg creatief. Met ons tweetjes lukt dat allemaal!!!
Op het einde van de shift hebben we onze feedback nog door de hoofdverpleegkundige laten lezen en ondertekenen. De laatste foto’s gemaakt en weer emailadressen uitgewisseld, want de foto’s willen ze toch graag hebben!
Omdat er een probleem was met onze chauffeur van IHS, werd ons gevraagd om een taxi te nemen of om te lopen. Maar lopen zagen we echt niet zitten. Het was toch een stukje, zeker als je door de brandende zon moet in je apenpakje!!! We zijn dan toch maar eens gaan checken of er niet toevallig een ambulance richting Nyangabgwe moest en we hadden geluk. Een chauffeur moest met de pick-up 2 airco-mannen afzetten aan het ziekenhuis en hij wou ons wel afzetten aan de school. Gelukkig!!! Weer een lange, warme tocht bespaard!!!
Op IHS zijn we in de bibliotheek nog even aan onze stage-opdracht gaan werken. Daar is airco en dat werkt toch stukken beter dan in die hitte, zeker als je geen stoel op je kamer hebt, hé Dane
Maar lang heeft het niet geduurd, want het is hier de gewoonte dat de brandalarmen constant loeien. Een rottig, piepend, schel geluid, erg hard en dat continu. Het werkt me echt op de zenuwen en ook Dane is het ontvlucht. Dane weet ondertussen hoe hij dat op stil alarm kan zetten, maar toen ik ging vragen of we dat op stil mochten zetten, kreeg ik de wind van voor. Het was normaal dat dat zo piepte en dat moest zo blijven. En ik die dacht dat het stil moest zijn in een bibliotheek ;-)
Bon, de opdracht is toch weer een stuk gevorderd, met of zonder sirene!!!
Om ons welverdiende weekend in te zetten, zijn we een pintje gaan drinken in de sports bar. Deze keer hebben we St. Louis geprobeerd, een pintje gebrouwen in Botswana. Maar sorry jongens, ik vond het niet zo lekker. Geef mij toch maar een Windhoek uit Namibië. Ook Dane vond het niet voor herhaling vatbaar :-)
Dan nog een goeie maaltijd bij Nando’s en we hadden het gevoel van het weekend al goed te pakken!!! Deze keer heb ik wel gekozen voor de salade, heb echt nood aan vitamientjes en een gezond gevoel ;-)
Op IHS heb ik gebruik gemaakt van de rust bij het internet omdat het net etenstijd was. Een fijn kunnen Skypen met Alex, heerlijk! Ik mis mijn vriendje toch wel heel erg hoor! En iedere keer als ik hem heb gesproken, heb ik het eventjes moeilijk. Maar wat gaat het fijn zijn om elkaar terug te zien, hoe langer dit duurt, hoe beter dat wordt!!!
Ondertussen kwam Lebo, het koude-drankjes-snoepjes-belwaarde-mevrouwtje van bij mij naast de deur, ook bij me zitten en uiteindelijk hebben we 1,5u gebabbeld over vanalles en nog wat. Ik vind het echt een super mens, zo aardig, begrijpend en ze heeft alle geduld om mij ook vanalles uit te leggen. Samen hebben we ook wat gesurft op het internet, vooral over films en series die zij leuk vond. Het was echt gezellig!!!
Toen de batterij van mijn laptop op was, ben ik ook maar eens naar mijn kamer gegaan. Had ondertussen ook wel wat last van mijn rug door het stoepjes-zitten. En natuurlijk had ik nog een verplichting: bloggen!!!
Het is ondertussen 21u en de blog is af, tijd om die nog even te posten als dat lukt. En dan moet ik toch nog even verder werken, want ook de website van de Stad Genk moet nog gevuld! Nog wat typen dus… Mis wel een bureautje met een goede stoel soms. Er is hier wel een soort bureau, maar ik kan het niet gebruiken omdat er altijd stof en zand en viezigheid door het raam waait en het dus altijd vies is. Als ik het afveeg, dan is het 5 minuten laten weer zwart, niet overdreven!!! Gister was ik aan het lezen op bed en opeens een windvlaag, de hele kamer onder het zand!!! Mijn bed, ikzelf, de vloer, bureau, kast, alles zat onder het zand!!! Niet lollig, zeker niet als je fris gedoucht bent en je geen schone lakens meer kunt halen in de laundry :-)
That’s Africa hé!!! Wind en zand… en zon en en en en…
De burgemeester en de tour de Francistown
17 nov. 2011
🇧🇼
vanuit Botswana
Het werd me vanmorgen al snel duidelijk dat het weer een snikhete dag zou worden. Toen ik om 7u even met mijn laptopje buiten ging zitten, moest ik al vluchten naar de schaduw.
Dus dat ik in het, met airco voorziene, kantoor van Mr. Madondo moest zijn, vond ik helemaal niet erg. Even uitblazen :-)
De stage overeenkomsten waren eindelijk getekend en voorzien van een stempel en de feedback formulieren waren gekopieerd. Nog even wat formaliteiten overlopen en wat telefoontjes naar de chauffeur gepleegd en toen was het tijd om te vertrekken. Op naar the City Counsil om de burgemeester van Francistown te ontmoeten.
Ik was best een beetje zenuwachtig, het is toch best een formele bedoeling en daar stond ik in mijn topje en korte broek (ja, ik heb er niet aan gedacht om nette kleren mee te nemen ;-)). De rit duurde niet lang en we werden eerst ontvangen in het kantoor van de matron. Handjes schudden, uitleggen wat we hier kwamen doen,… en dan op naar de burgemeester. Deze was er echter niet, dus werden we ontvangen door the deputy mayor. Deze meneer had ik in Genk al ontmoet en hij kon zich mij nog herinneren. Eigenlijk zijn we er maar heel kort geweest, gewoon een kort, informatief gesprekje en toen moest hij alweer verder naar de volgende meeting. Maar fijn dat we ontvangen werden en ook leuk om te zien dat de Genkse souvenirs alom tegenwoordig waren in de ruimte!!! Twinning is winning ;-)
Naderhand moesten we nog afscheid gaan nemen bij de matron en hier werden we uitgenodigd om volgende week naar een conventie over palliatieve zorg te gaan. Ook werden we gevraagd of we bij dit event stewards wilden zijn, om de menigte in goede banen te leiden. Maar dit slaan we toch wijselijk af, want ik denk dat de mensen ons opslorpen ipv dat wij hen leiden :-)
Terug op IHS moesten we weer terug naar het ziekenhuis om te proberen onze resultaten van de throat swap te bemachtigen. En natuurlijk om permissie te krijgen om foto’s te mogen maken in Area W, want morgen is het alweer onze laatste dat daar. En na wat heen en weer geloop en het onvermijdelijke wachten, hebben we beiden kunnen bemachtigen! Oef!!! Nu hopen dat dat ding nog geldig is, want het is op 31 oktober genomen en we gaan pas volgende week naar de operatiekamer. Als het niet meer goed is, dan moeten we de test opnieuw doen en ik weet niet of de resultaten er dan op tijd gaan zijn :-). Duimen maar!!!
De lunch was rijst met wat jus, want de beef laat ik toch echt aan me voorbij gaan. Het was niet joehoe, maar ook niet boehoe. Alleszins eens beter als altijd maar brood hé.
Oh shit, de stroom valt hier voor de tweede keer vandaag uit.. Het is nu 21u en bijgevolg dus nu aardedonker!!! Ook geen internet en nog erger: geen fan ? Hopelijk is het van korte duur!
De lunch was rijst met wat jus, want de beef laat ik toch echt aan me voorbij gaan. Het was niet joehoe, maar ook niet boehoe. Alleszins eens beter als altijd maar brood hé.
Oh shit, de stroom valt hier voor de tweede keer vandaag uit.. Het is nu 21u en bijgevolg dus nu aardedonker!!! Ook geen internet en nog erger: geen fan ? Hopelijk is het van korte duur!
Dan de namiddag: de langverwachte tour door Francistown. Zibani en Mr. Madondo hadden dit goed voorbereid. Ze hadden een hele route gepland en deze zelfs netjes uitgetypt en voor iedereen een exemplaartje uitgeprint. Na een half uur wachten op een chauffeur zijn we dan toch kunnen vertrekken. Lekker warm zo, met 5 in de auto
Om nu de rit helemaal tot in de detail te gaan beschrijven, is me wat veel. Maar als ik in het weekend de foto’s op internet zet, dan kunnen jullie je wel een beeld vormen. Dus nu gewoon even kort wat ik heb gezien.?We zijn eerst naar de Lapologang Clinic gegaan en daarna naar de Masego Clinic. Steeds gingen we binnen en kregen we een rondleiding. Het is ongelooflijk dat er toch steeds direct tijd wordt vrijgemaakt, terwijl je daar gewoon onaangekondigd op de stoep staat. Gastvrijheid is hier toch een grote troef!!! Ik kreeg het wel even benauwd, want er stonden nog 5 clinics op het lijstje en om eerlijk te zijn, zijn ze allemaal vrijwel hetzelfde. Gelukkig zijn we de andere 5 enkel voorbij gereden en door tijdgebrek niet meer allemaal binnen gegaan.?
Wat heb ik nog gezien, even denken… Heel veel malls: kleine, grote, luxe, basic,… Veel huizen: kleine, grote, stenen, kleien, met dak, zonder dak, mooi, oud, armzalig, luxueus,… Veel mensen: groot, klein, mooi, kleurrijk, arm, moe, vrolijk,… Kortom, de diversiteit is enorm, maar het contrast ook. En soms vind ik dat moeilijk te verkroppen. Je gaat een hoekje om en daar is het een andere wereld…
Het jeugdcentrum mocht ook niet ontbreken, zeker niet omdat zij samenwerken met de Stad Genk en er veel aan te danken hebben (hun woorden hé, ik moet eerlijk zeggen dat ik daar niet zoveel van weet). We werden warm ontvangen en ook deze mevrouw had ik in België ontmoet. In de tuin was er een jongeman houtbewerking aan het doen, prachtig om te zien!?Verder zagen we het politiekantoor, het leger, de gevangenis, een kerkhof, het museum, een weeshuis, het vliegveld en het nieuwe voetbal stadion in aanbouw. Weliswaar allemaal vanuit de auto, maar ik vond het absoluut de moeite waard!!! Door het open raampje heb ik foto’s genoeg kunnen nemen
Ook hebben we the School for the Deaf bezocht en een hostel voor kinderen met een visuele handicap. Mooie initiatieven!!! Ik was ontroerd om dit toch terug te zien hier, en zeker door de passie waarmee de mensen spraken over hun werk daar! Er werd gezegd dat de kinderen vooral op educatief vlak ondersteund worden en dat ze best ver komen op school. Maar als ze eenmaal afgestudeerd zijn, is er helaas nog geen plaats voor hen in de maatschappij. Het onderwijs staat open voor mensen met een handicap, de maatschappij is er echter nog niet klaar voor. En dat is jammer, zeker als je ziet hoeveel werk zij erin steken!
Als afsluiter trakteerde Mr. Madondo ons allemaal op een blikje cola. Hij was in een opvallend goede bui vandaag en maakte de ene grap na de andere. Ik heb dus echt heerlijk kunnen lachen, zalig!!! Zibani vroeg hem meermaals hoeveel hij gedronken had omdat hij zo grappig was
Als afsluiter trakteerde Mr. Madondo ons allemaal op een blikje cola. Hij was in een opvallend goede bui vandaag en maakte de ene grap na de andere. Ik heb dus echt heerlijk kunnen lachen, zalig!!! Zibani vroeg hem meermaals hoeveel hij gedronken had omdat hij zo grappig was
Omdat de chauffeur om half 5 klaar was met werken en we dat uur al gepasseerd waren, moesten we helaas terug naar IHS. Voor mij had dit nog wel wat langer mogen duren ;-) Het was niet alleen leuk en gezellig, maar ook verrijkend en leerrijk.
Tja, en dan is het back to reality hé! En bij het avondeten was dat weer even heel erg duidelijk: we waren zo blij om te zien dat er ook kip was, dat we de lever met liefde lieten liggen. Ik ging voor de soghum met saus en kip, Dane voor de rijst met saus en kip. Mmmmmm! Maar we merkten al snel dat het weer tegenviel. Die kip, dat was een groot stuk. Maar het was enkel karkas. Echt waar, ik overdrijf niet, maar ik kon er niet 1 echte hap kippenvlees af halen! Echt niet!!! Ongelooflijk. Ook Dane, die 2 stukken had, heeft moeten zoeken naar een streepje wit. De moed is ons vanavond toch wel even in de schoenen gezonken. We proberen zo op onze uitgaven te letten omdat het hier toch niet goedkoop is allemaal, dus we gaan door de week niet meer buiten de school eten. Maar het eten wordt hier met de dag erger, of moet ik zeggen minder. Blijkbaar hebben ze hier ook te maken met een serieuze crisis, maar ik vond het ongelooflijk dat het zo ver kan komen. De studenten hebben nu examens, dan zou je toch ook denken dat gezond eten belangrijk is. Maar er is gewoon niks!
?Maar de kranen blijven wel steeds open staan, de wc’s blijven continu doorlopen, lampen branden dag en nacht, douches druppelen steeds, alarmen gaan continu af,… zoveel water en elektriciteit gaan hier verloren. Nu weet ik niet of de prijzen hier vergelijkbaar zijn met België, maar hier wat spaarzamer in zijn, lijkt mij toch iets te kunnen opbrengen. Nee, geen goedgevulde maaltijden iedere dag, maar het zou toch een begin zijn, niet?
Ondertussen zijn we op de helft van ons verblijf. Het is snel gegaan zeg en ik heb een gevoel dat de komende weken nog sneller zullen gaan. Natuurlijk ook met het vooruitzicht op een safari ;-)?
Vandaag was de laatste avond dat de Noren hier zijn en ze hebben ons foto’s laten zien van hun trip naar Kasane. Dat zag er echt fantastisch uit!!! Ik moet zeggen dat ik wel een klein beetje jaloers ben op het hotel waar zij geweest zijn
Ik heb ondertussen een lodge geboekt (tik op google maar eens Thebe River Safaris in), alleen weet ik niet goed hoe ik de boeking moet bevestigen. Ze vragen om 50% van het bedrag over te schrijven en dit zou dan “non refundable” zijn. Toch wel een gok hé, 50% is niet niks. En hoe moet ik nu hier geld gaan overmaken??? Het is best een gedoe om het allemaal te regelen, heel wat bellen en mailen en wachten… Als dat nog even zo verder gaat, dan boek ik gewoon hetzelfde hotel als die meiden en dan zoek ik wel een baantje als ik eenmaal terug in België ben ;-)
Ondertussen in de elektriciteit weer terug en draait de fan hier in mijn kamer weer op volle kracht. Ik moet er niet aan denken dat die het ’s nachts niet doet, ik zweet nu al de hele dag terwijl dat ding op 5 staat (hoger gaat niet).
Ik ga nog even kletsen met Lebo, mijn buurvrouw/snoep-belwaarde-koude drankjes-verkoopster. Is altijd gezellig!!!?
En dan time for bed, want morgen wordt het een hete, laatste dag in Area W ;-)