De eerste echte stagedag is een feit! Om 7u30 was het natuurlijk eerst nog tijd voor de formaliteiten en het wachten. Veel ga ik hier niet over vertellen, het is toch steeds hetzelfde hé J. Maar uiteindelijk zaten we in het busje op weg naar de Gerald Clinic, een wijkhospitaal in een buitenwijk van Francistown. Ik vond het toch wel heel spannend, de stad werd steeds minder stad en steeds meer dorp/platteland/buitenwijk. Ik wist echt niet wat ik ervan moest verwachten en na gister hield ik toch mijn hartje vast!

Maar eenmaal aangekomen werd me al snel duidelijk dat het eigenlijk heel goed meevalt! Er zijn geen opnames in deze kliniek, hij is gewoon open van 7u ’s morgens tot 16u30 ’s middags en de patiënten komen enkel op consultatie.

We werden heel vriendelijk onthaalt en men was erg blij met onze komst, zeker omdat we “zoveel” dingen al konden en mochten (spuiten zetten, IV, wondzorg, consultation,…). De rondleiding heeft me uiteindelijk een totaalbeeld gegeven van de kliniek en zijn werking. Een beetje zoals “kind en gezin” maar dan ook voor volwassenen. Maar eigenlijk kan ik geen vergelijking maken met België!!!

Als de patiënten binnen komen, nemen ze aan een kant plaats. Hier worden de vitale parameters genomen (toch de bloeddruk en temperatuur en soms het gewicht) en opgeschreven in het dossier dat de patiënt zelf met zich meebrengt en ook zelf bewaart. Dit is bij ons al niet denkbaar, er blijft niets van patiëntengegevens in de kliniek!

Dan schuiven ze door naar de andere kant, waar de consultation room is. Hier komen ze in een klein kamertje en gaan ze op een plastic stoeltje aan het bureau van de verpleegkundige zitten. Ze werken er met een SOAP-principe (vgl met PESDIE). Subjective data, Observations, Assesment/diagnosis, Plan/treatment. Maar zo gaat het: er wordt heel sec gevraagd wat de klachten zijn en enkel visueel geobserveerd (uitslag, wonden, uiting van pijn) en dan… stelt de verpleegkundige een diagnose en schijft medicatie voor! De paracetamol en antibiotica vliegen hier over de toonbank! Maar het is ongelooflijk wat een verpleegkundige hier allemaal kan/mag/moet doen! Er is slechts 1 keer per week een dokter aanwezig en als ze niet zeker is van iets of als ze iets ernstigs verwacht, dan vraagt ze de patiënt om die dag terug bij de arts te komen. Dit hele bezoekje in die kamer duurt ongeveer 3 minuten en dan kan de patiënt verder naar de apotheek. De apotheek is een klein kamertje met 2 rekken, nauwelijks gevuld met medicatie. Meestal is zowat alles op, er zijn steeds tekorten. Maar de patiënten krijgen hier dus direct mee wat de verpleegkundige net heeft voorgeschreven. En ook dit verdelen gebeurt door…jawel, een verpleegkundige! Dus het begint te tellen: een verpleegkundige in deze clinic moet: verpleegkundige zijn, arts zijn, apotheker zijn,… en daar houdt het nog lang niet op!

Naast dit traject zijn er ook nog andere kamertjes. Zo is er een tuberculose kamertje, een baby-weeg-kamer, een kamer met 2 bedden voor als er iemand echt niet goed is, een dokterskamer, een vacination-room (spuitjes en bloednames), een dressing room (wondzorg), een onderzoekskamer voor zwangeren, een spreekkamer voor HIV/aids-educatie, een kamertje waar de “thuisverpleegkundigen” verblijven, een apart blok voor highly active anti retroviral therapy ( Ja, Wim en mr. Ponsaerts, nu weet ik eindelijk wat dat is!!!), een voorraadkamer waar eten ligt voor mensen met kleine kindjes die daar op consultatie komen (hoge nutritie) en dan een hele maternity ward. Maar die is nieuw en klaar en mooi, maar kan nog steeds niet geopend worden omdat er te weinig personeel is!

De middelen die wij allemaal bezitten zijn hier echt niet aanwezig! In de kamer voor wondzorg lag er bijna niets, bij ons in Belgie zouden de kasten uitpuilen van de dure opsites, mepitellekes en allerlei plakkertjes en zalfjes.

Ik mocht die dag beginnen in de apotheek, Dane bij de spuitjes. Ik had enorme moeite met het lezen van de voorgeschreven medicatie en nu weet ik wat een apotheker moet doorstaan om daar aan uit te kunnen ;-)

Ook de afkortingen waren even wennen, maar nadat ik me een lijstje had gemaakt, ging het eigenlijk wel. Ook was het eigenlijk steeds dezelfde medicatie die terug kwam! Vooral de paracetamol is erg populair! Verder is hier eigenlijk maar een heel klein assortiment en alhoewel de namen misschien anders zijn, kan ik aan de werkzame stof de meeste medicijnen wel thuisbrengen. Het leuke is dat men hier precies zoveel pilletjes meegeeft als nodig. Dus als je 3x per dag 1 tabletje moet nemen gedurende 5 dagen krijg je er ook maar 15 en geen heel doosje! Dus geen misbruik mogelijk en geen verspilling! Als er een medicijn niet voorradig is, dan moet de patiënt dat elders gaan zoeken. Een echt voorschrift hebben ze niet, het staat enkel genoteerd op hun blaadje (dossier) en hetgeen ze gekregen hebben wordt afgevinkt.

Masego, de verpleegkundige die de rondleiding heeft gegeven, vroeg of ik zin had om mijn benen te strekken en dus gingen we (Dane ging ook mee!) naar de school van de wijk om wat kopietjes te maken. Het was net lunchtijd en alle kids kwamen net naar buiten toen Dane en ik daar rondliepen. Wat waren we een bezienswaardigheid!!! Toen we terug moesten wandelen naar the clinic om wat papier te gaan bijhalen, liepen al die kindjes achter ons aan. Wat ze precies zeiden, weten we niet, maar ze hadden lol! Vanaf morgen gaat mijn fototoestel mee (weet nu eindelijk waar ik die kan opbergen) en dan zullen er snel foto’s volgen! (Sorry, maar die krijg ik niet op deze blog gezet en staan dus enkel op mijn facebookpagina. Ik zal zien of ik mss een flickr account kan maken zodat iedereen erbij kan, ik hou jullie op de hoogte!)

En toen was er pauze. Dan keert de volledige rust weer. Er is geen patiënt te bespeuren, de deuren gaan dicht, het eten komt boven en daarna hoor of zie je niemand meer. Wij mochten eten op een bureau, maar daar lag een verpleegkundige op de bank te slapen. Dus zijn we maar buiten in een hutje gaan zitten, overigens zalig vandaag want het was niet zo warm en er stond een stevige wind. Daar hebben we dan onze bokes gesmeerd met de jam die we mee hadden gekregen in mijn boterhammendoos (en bijgevolg doorgelopen tot in de plastic zak J).

Toen het tijd was om terug te beginnen, was er echter geen ziel te bespeuren. De patiënten druppelden binnen en eentje werd zelfs een beetje boos op me omdat ik hem niet kon helpen. Nu is er voor mij nog genoeg te zien en te ontdekken, dus ik kreeg mijn tijd wel om, maar het is zo typisch hier dat het allemaal zo traag op gang komt!

Uiteindelijk mocht ik dan met Dane de consultaties gaan volgen. Toen kregen we echt een goed beeld van wat een verpleegkundige hier allemaal mag. En na 10 minuten moesten we het zelf ook maar doen. Dit hebben we toch maar wijselijk afgewezen, zo ver zijn we nog niet ;-)

Maar het gaat er toch ook vreemd aan toe, gewoonweg niet denkbaar bij ons!!! Zo is er geen sprake van beroepsgeheim, de ene patiënt wordt gewoon besproken terwijl er al een volgende aan het bureautje zit. Iedereen loopt er gewoon in en uit (bv een verpleegkundige die even een telefoongesprek met haar gsm komt doen), er wordt uitleg gegeven aan ons, studenten, terwijl de patiënt erbij zit (bv over de bloedwaarden van een vrouw die HIV had) zodoende dat die vrouw echt geen privé had. Het viel me ook op dat er erg weinig empathie wordt getoond. Het is allemaal snel, sec, kort en bondig, geroutineerd, afstandelijk en totaal geen vraag naar psyche, gevoel, ervaring. Ik ben er nog niet achter of dit met mentaliteit te maken heeft, met cultuur, of dat dit voorkomt uit hun “beroepshouding”. Zodra ik het weet, meer hierover J

Alle verpleegkundigen klagen hier dat ze enorm moe en gestrest zijn, “we are even too tired to read the newspaper after work!”. Maar ik kan er niet goed bij. Het is bij lange na niet zo hard werken als bij ons! Ze zitten elk op stekje en doen op hun gemak hun ding. Er wordt heel wat gebeld en verteld. Dat is op zich soms wel vermoeiend, maar dat kan je toch niet op het werk steken? Maar ik kom hier over 2 weken nog op terug, misschien heb ik er dan een beter beeld van!!! Want ik wil hen nu ook niet direct in een negatief daglicht plaatsen!!!

De handhygiëne is in Botswana nog niet echt bekend, er is zelfs nauwelijks handalcohol te vinden in een apotheek in de stad!

Wat me bijblijft van vandaag is toch vooral het feit dat een verpleegkundige hier is: verpleegkundige, dokter, kinderarts, vroedvrouw, sociaal werker, family worker, thuisverpleegkundige, apotheker, psycholoog en psychiater, bemiddelaar, politie agent, poetsvrouw,… Misschien toch wel heel vermoeiend…

Om 16u30 stipt stond ons busje voor de deur. Dat was een complete verrassing, echt waar! Wij hadden ons al volledig ingesteld op het feit dat we niet voor 17u15 zouden worden opgehaald (dat schijnt hier best normaal te zijn J). Maar al bij al kan ik met een gerust hart zeggen dat ik morgen graag terug kom!!! I want to learn more!!!

Terug op IHS werden we toch gewaar dat het weer serieus aant omslaan was. Bewolkt, donker, harde wind (jep, ik had kippenvel in Afrika!!!) en dreigende regen. Ik zei dat het ging regenen, een lokale student zei van niet. Maar toen Dane en ik in the mall waren, gingen de sluizen open!!! Ik heb eindelijk geld kunnen afhalen mensen!!! Er is hier maar 1 bank waar ik mijn kaart kan gebruiken! Visa rules blijkbaar, mastercard NOT!

Het lijkt mss een beetje raar dat Dane en ik zowat iedere dag in het winkelcentrum zijn, maar we moeten hier steeds naar toe voor water. Daar water niet licht is en we toch een stukje moeten lopen, gaan we liever een keer meer J

Het is ondertussen 21u en de verslagen zijn getypt. De spanning voor de match van Genk loopt stilletjes op. Dane zit nu bij mij op de kamer en we zijn klaar om onze clandestiene internetplaats aan het hek, onder de boom, op te zoeken. Hopelijk zitten er straks niet teveel mensen, zodat we wat van de match kunnen volgen! En dan lopen ze hier allemaal rond in Chelsea T-shirtjes, grrrrrrrrr J

Tot morgen mensen! En bedankt voor alle leuke commentaren! Leuk om te weten dat jullie ons volgen!

Sweet dreams

X

Mpho